Τι αλλάζει στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας; Για αρχή, η γεωγραφία των πωλήσεων αυτοκινήτων αλλάζει. Καθώς οι άνθρωποι στις αναδυόμενες αγορές – ειδικά στην Κίνα – γίνονται πλουσιότεροι, πιθανότατα θα θέλουν αυτοκίνητα. Σύμφωνα με τη συμβουλευτική εταιρεία McKinsey, οι αναδυόμενες αγορές θα αποτελούν τα δύο τρίτα των κερδών των αυτοκινητοβιομηχανιών μέχρι το 2020. Και καθώς η κινεζική αγορά αυτοκινήτου επεκτείνεται, οι υπηρεσίες “aftersales” προβλέπεται να αυξηθούν επίσης: τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν ήδη στους δρόμους θα χρειάζονται ανταλλακτικά και service.

Αλλά αργά ή γρήγορα τα σημερινά αυτοκίνητα θα χαλάσουν – και δεν θα αντικατασταθούν από τα ίδια ενεργοβόρα αυτοκίνητα. Η σπανιότητα των ορυκτών καυσίμων και η κλιματική αλλαγή στρέφουν τον κόσμο προς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα: οι ερευνητές στη PwC θεωρούν ότι πάνω από το 95% των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων το 2030 θα είναι μερικώς ηλεκτρικά, με πάνω από τα μισά πλήρως ηλεκτρικά. Καθώς οι καταναλωτές νιώθουν την πίεση να αντικαταστήσουν τα τρέχοντα μοντέλα τους, αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί ευεργετικό για τις αυτοκινητοβιομηχανίες.

Υπάρχουν άλλες τεχνολογικές αλλαγές στον ορίζοντα; Εταιρείες όπως η Tesla υπόσχονται πολλά για τα αυτόνομα οχήματα. Αν και η τεχνολογία δεν είναι ακόμα πλήρως έτοιμη, βελτιώνεται ραγδαία. Η PwC πιστεύει ότι το 40% των χιλιομέτρων που διανύονται από ιδιώτες στην Ευρώπη θα μπορούσε να γίνεται από αυτόνομα οχήματα μέχρι το 2030. Στην Κίνα, όπου το κοινό είναι πιο εξοικειωμένο με την τεχνολογία, σχεδόν τα μισά από τα συνολικά χιλιόμετρα που διανύονται θα μπορούσαν να γίνονται από αυτόνομα οχήματα μέχρι τότε.

Αυτό θα μπορούσε να έχει τεράστιο αντίκτυπο στον τρόπο που μετακινούμαστε. Κάποιοι αναλυτές πιστεύουν ότι το μέλλον των μετακινήσεων είναι η «κοινόχρηστη αυτόνομη οδήγηση» (shared autonomous driving): αντί να έχουν δικά τους αυτοκίνητα, οι άνθρωποι θα καλούν αυτόνομα ταξί. Και ακόμα και οι άνθρωποι που έχουν αυτοκίνητα, πιθανότατα θα τα νοικιάζουν, Airbnb-στυλ – γιατί να έχεις ένα αυτοκίνητο να κάθεται στο γκαράζ όλη μέρα, ενώ θα μπορούσε να αξιοποιηθεί;

Τι σημαίνει αυτό για τον κλάδο; Καθώς οι άνθρωποι αντικαθιστούν τα αυτοκίνητά τους με διαδρομές με ταξί, ο συνολικός αριθμός των αυτοκινήτων σε κυκλοφορία μπορεί να μειωθεί: στην Ευρώπη, θα μπορούσε να υπάρξει πτώση 25% στα αυτοκίνητα στους δρόμους μέχρι το 2030, με παρόμοια μείωση να αναμένεται και στις ΗΠΑ. Αν και αυτό μπορεί να ακούγεται κακό για την αυτοκινητοβιομηχανία, αλλά δεν είναι απαραίτητα έτσι. Το car sharing αυξάνει μαζικά την αξιοποίηση των οχημάτων – οι άνθρωποι θα εξακολουθούν να πρέπει να ταξιδεύουν, απλώς θα διανύουν τον ίδιο αριθμό χιλιομέτρων με διαφορετικό τρόπο – και τα περισσότερα χιλιόμετρα μπορεί να σημαίνουν ότι τα αυτοκίνητα θα πρέπει να αντικαθίστανται πιο συχνά. Αυτό θα πρέπει να διατηρήσει τις συνολικές πωλήσεις σε ανοδική πορεία: η πτώση κατά 25% στον αριθμό των ευρωπαϊκών αυτοκινήτων θα μπορούσε να συνοδεύεται από μια αύξηση 34% στις πωλήσεις.

Αλλά η νέα τεχνολογία θα φέρει προκλήσεις και για τους κατασκευαστές – ας ρίξουμε μια ματιά στα εμπόδια που έρχονται.

Οι προκλήσεις που έρχονται

Ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι αυτοκινητοβιομηχανίες; Η προηγμένη τεχνολογία – όπως η δυνατότητα αυτόνομης οδήγησης και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα – δεν είναι φθηνή. Αντί να αναπτύσσουν όλη αυτή την τεχνολογία εσωτερικά (in-house), ορισμένες αυτοκινητοβιομηχανίες αναθέτουν σε εξωτερικούς συνεργάτες (outsourcing) όλο και μεγαλύτερα τμήματα των αυτοκινήτων τους. Αν και αυτό είναι καλό νέο για τους κατασκευαστές ανταλλακτικών (περισσότερα γι' αυτό στην επόμενη ενότητα), σημαίνει ότι τα περιθώρια κέρδους (profit margins) θα μπορούσαν να μειωθούν για τις ίδιες τις αυτοκινητοβιομηχανίες, καθώς υπάρχει κάποιος άλλος που παίρνει μερίδιο στην πορεία.

Οι κρατικές ρυθμίσεις για τις εκπομπές ρύπων και την ενεργειακή απόδοση θα μπορούσαν να θέσουν αυτά τα περιθώρια κέρδους υπό ακόμη περισσότερη πίεση. Και η αποτυχία επίτευξης αυτών των στόχων θα μπορούσε να σημάνει την καταστροφή για τις εταιρείες: το σκάνδαλο χειραγώγησης των εκπομπών ρύπων της Volkswagen το 2015 κόστισε στην εταιρεία πάνω από 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόστιμα και αποζημιώσεις.

Και για το άμεσο μέλλον; Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ-Κίνας ήταν δυσάρεστος για τις αυτοκινητοβιομηχανίες: οι δασμοί στον χάλυβα και στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων έχουν αυξήσει το κόστος τους. Μέχρι στιγμής, οι εταιρείες αυτοκινήτων έχουν επιλέξει κυρίως να απορροφήσουν αυτό το υψηλότερο κόστος αντί να το μετακυλίσουν στους καταναλωτές – αλλά αν τα πράγματα χειροτερέψουν, μπορεί να αναγκαστούν να αυξήσουν τις τιμές. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποθαρρύνει τους οδηγούς από την αγορά αυτοκινήτου και να οδηγήσει τις πωλήσεις σε ακόμη μεγαλύτερη πτώση.

Η απειλή επιβολής αμερικανικών δασμών στα εισαγόμενα αυτοκίνητα ανησυχεί επίσης τους κατασκευαστές – το ίδιο και η προοπτική μιας ύφεσης. Άλλωστε, η αυτοκινητοβιομηχανία είναι ένας κλάδος που συνήθως δέχεται ισχυρό πλήγμα σε περιόδους οικονομικής ύφεσης – οι καταναλωτές προτιμούν να κρατήσουν το όχημά τους παρά να ξοδέψουν χιλιάδες για ένα καινούργιο (η μέση τιμή ενός καινούργιου αυτοκινήτου στις ΗΠΑ βρίσκεται πλέον στο ιστορικό υψηλό των $33.319).

Τα στοιχεία δείχνουν ύφεση που ίσως έρχεται τα επόμενα χρόνια (διάβασε τον εκπαιδευτικό μας οδηγό Οικονομικές υφέσεις για περισσότερα πάνω σε αυτό), και με την έκρηξη της αυτόνομης οδήγησης να απέχει ακόμα μερικά χρόνια, ο δρόμος μπροστά θα μπορούσε να είναι ανώμαλος.

Όλα αυτά οδήγησαν τον οίκο αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Moody's να εκδώσει μια προειδοποίηση για το μέλλον της αυτοκινητοβιομηχανίας· προβλέπει αύξηση των πωλήσεων μόλις 0,5% το 2019 και 0,8% το 2020. Αλλά τα πράγματα θα μπορούσαν να βελτιωθούν με τον καιρό – και αν συμβεί αυτό, θα μπορούσες να επωφεληθείς από έξυπνες επενδύσεις. Τέλος, θα δούμε πού μπορείς να «παρκάρεις» τα μετρητά σου.