Πώς μπορώ να καταλάβω αν μια εταιρεία βιοτεχνολογίας θα πετύχει; Με λίγα λόγια – μάλλον δεν μπορείς. Όπως ξέρει κάθε έφηβος, το ανθρώπινο σώμα είναι περίπλοκο, και ακόμη και οι πιο έξυπνοι βιολόγοι δεν μπορούν να πουν με σιγουριά ποια φάρμακα θα λειτουργήσουν και ποια όχι. Ο μόνος τρόπος να το μάθεις είναι να δοκιμάσεις.

Όσο πιο προχωρημένο είναι ένα φάρμακο στη διαδικασία ανάπτυξης, τόσο πιο πιθανό είναι να εγκριθεί και να κυκλοφορήσει με επιτυχία στην αγορά. Υπάρχει όμως ένα trade-off. Όσο αργότερα επενδύσεις, τόσο μικρότερο το ρίσκο – αλλά καθώς και άλλοι επενδυτές το παίρνουν είδηση και αυξάνουν τη ζήτηση για τις μετοχές της εταιρείας, και συνεπώς την τιμή τους, τόσο μικρότερα είναι και τα πιθανά κέρδη.

Το να επενδύσεις σε μια εταιρεία βιοτεχνολογίας πριν ξεκινήσει τις κλινικές δοκιμές είναι εξαιρετικά ριψοκίνδυνο. Ακόμα και στο στάδιο των κλινικών δοκιμών, στην ουσία ποντάρεις στο ότι όλα θα πάνε καλά. Παρόλα αυτά, υπάρχουν τρόποι να μειώσεις το ρίσκο. Μπορείς να επισκεφθείς την ιστοσελίδα ClinicalTrials(.)gov για να δεις λεπτομέρειες για τις τρέχουσες δοκιμές παγκοσμίως και να περιηγηθείς στα αποτελέσματα. Αν νιώθεις άνετα με τη στατιστική, μπορείς ακόμη και να προσπαθήσεις να αναλύσεις τα δεδομένα μόνος σου και να καταλάβεις αν οι επιδράσεις ενός φαρμάκου είναι στατιστικά σημαντικές. Διαφορετικά, ψάξε τον εξειδικευμένο τύπο της βιοτεχνολογίας για να δεις τι λέγεται – αλλά να αντιμετωπίζεις τα δελτία τύπου της εταιρείας με τον απαραίτητο επιστημονικό σκεπτικισμό…

Ένα θετικό σημάδι είναι όταν μια εταιρεία συμπεριλαμβάνει εθελοντικά μια ομάδα ελέγχου στην πρώτη και τη δεύτερη φάση των κλινικών δοκιμών. Ο έλεγχος για το «φαινόμενο placebo» δεν απαιτείται από τον νόμο μέχρι την τρίτη φάση, οπότε η απόφαση μιας εταιρείας να το κάνει νωρίτερα μπορεί να είναι σημάδι εμπιστοσύνης στο προϊόν της.

Ορισμένες εταιρείες βιοτεχνολογίας θα έχουν ήδη διαθέσιμες θεραπείες στην αγορά, αλλά ακόμα και αυτές αποτελούν ριψοκίνδυνες επενδύσεις. Οι περισσότερες επανεπενδύουν όλα τα κέρδη τους στην εταιρεία, και αν οι πωλήσεις δεν συνεχίσουν να αυξάνονται με τον προβλεπόμενο ρυθμό (λόγω απροσδόκητου ανταγωνισμού, για παράδειγμα), η τιμή της μετοχής θα μπορούσε να καταρρεύσει.

Τι άλλο πρέπει να προσέξω;

Είναι έξυπνο να ψάχνεις για εταιρείες με περισσότερα από ένα προϊόντα υπό ανάπτυξη. Με αυτόν τον τρόπο, αν ένα αποτύχει, υπάρχει ένα backup που θα μπορούσε ακόμα να προσφέρει μερικές πιθανότητες επιτυχίας – έτσι είναι λιγότερο πιθανό να τα χάσεις όλα. Σημείωσε και τις ασθένειες στις οποίες στοχεύουν: κάποιες, όπως το Alzheimer’s, είναι διαβόητα δύσκολο να θεραπευτούν.

Καλό θα ήταν επίσης να δεις αν κάποιοι μεγάλοι παίκτες έχουν δείξει ενδιαφέρον για την εταιρεία. Η ανάπτυξη ενός φαρμάκου είναι πολύ πιο εύκολη όταν μοιράζεσαι εγκαταστάσεις και τεχνογνωσία με μεγαλύτερους συνεργάτες, οι οποίοι μπορούν επίσης να βοηθήσουν στο marketing και τη διανομή ενός προϊόντος, αν ποτέ εγκριθεί. Ωστόσο, και πάλι, αυτό έχει το αντάλλαγμά του: μια εταιρεία που συνεργάζεται με μια μεγάλη φαρμακευτική είναι πιθανό να πρέπει να μοιραστεί τα όποια κέρδη προκύψουν, πράγμα που σημαίνει λιγότερα χρήματα για τους μετόχους της.

Τέλος, αξίζει να ρίξεις μια ματιά στους ανθρώπους πίσω από την εταιρεία – ειδικά στην ανώτατη διοίκηση. Είναι πάντα σημαντικό για αυτούς που είναι επικεφαλής να καταλαβαίνουν πώς λειτουργεί πραγματικά μια επιχείρηση, και αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο στον εξειδικευμένο τομέα της βιοτεχνολογίας. Κάποιοι επενδυτές επιλέγουν να εστιάζουν σε εταιρείες που διοικούνται από επιστήμονες: άλλωστε, δεν θέλεις κάποιον που δεν ξέρει να οδηγεί πίσω από το τιμόνι...

Όλα αυτά μπορούν να σου δώσουν μια ιδέα για το αν ένα φάρμακο μπορεί να καταλήξει λειτουργικό – αλλά αυτό δεν έχει και πολύ νόημα αν η εταιρεία δεν μπορεί ποτέ να βγάλει χρήματα από αυτό.

Η checklist σου για μετοχές βιοτεχνολογίας:

• Διαδικασία ανάπτυξης φαρμάκων: Όσο πιο προχωρημένο είναι ένα φάρμακο στην έρευνα και την ανάπτυξή του, τόσο λιγότερο ριψοκίνδυνη θεωρείται η εταιρεία.

• Προϊόντα ήδη στην αγορά: Μια εταιρεία με φάρμακα που κυκλοφορούν ήδη στην αγορά, μπορεί να παράγει μετρητά τα οποία επανεπενδύει στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων, μειώνοντας το ρίσκο για τους επενδυτές.

• Πολλαπλά φάρμακα υπό ανάπτυξη: Περισσότερα φάρμακα υπό ανάπτυξη σημαίνουν μικρότερο πιθανό ρίσκο, αν κάποιο από αυτά δεν προχωρήσει.

• Νοσήματα-στόχοι: Ορισμένες είναι διαβόητα δύσκολες στη θεραπεία τους, ενώ η ιστορική πρόοδος που έχει σημειωθεί σε άλλες υποδηλώνει μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας για μια εταιρεία.

• Συνεργασίες: Η συνεργασία με μεγάλους παίκτες της βιοτεχνολογίας ή της φαρμακοβιομηχανίας μπορεί να δώσει στις εταιρείες βιοτεχνολογίας ένα πλεονέκτημα όσον αφορά το marketing και τη διανομή ενός επιτυχημένου προϊόντος.

• Διοίκηση: Το ιστορικό και η εμπειρία στον κλάδο θα μπορούσαν να είναι ένα πλεονέκτημα που μειώνει το ρίσκο.