Πώς λειτουργεί η αγορά ομολόγων;

Όπως και οι μετοχές, τα εταιρικά ομόλογα μπορούν να αγοραστούν και να πωληθούν. Έτσι, μπορείς να τα αγοράσεις αργότερα από την έκδοση τους ή να τα πουλήσεις πριν από την ημερομηνία λήξης τους. Υπάρχει μια ενεργή δευτερογενής αγορά για την αγοραπωλησία ομολόγων, όπου μπορείς να κερδίσεις, αλλά και να χάσεις χρήματα.

Επειδή η τιμή ενός ομολόγου μπορεί να αλλάξει, το κουπόνι του ομολόγου (coupon) παύει να είναι ένα χρήσιμο μέτρο της αξίας του μετά την έκδοση του. Αντ' αυτού, θα δεις να αναφέρεται η απόδοση (yield). Η απόδοση είναι η ετήσια πληρωμή του κουπονιού διαιρούμενη με την τρέχουσα τιμή του ομολόγου στην αγορά, εκφρασμένη ως ποσοστό. Μπορεί επίσης να δεις τον όρο YTM, δηλαδή «απόδοση στη λήξη» (yield to maturity). Αυτός ο δείκτης μετράει την εκτιμώμενη συνολική απόδοση του ομολόγου, αν το κρατήσεις μέχρι την ημερομηνία λήξης του.

Οι πληρωμές του κουπονιού ενός ομολόγου είναι ορισμένες από τη στιγμή της έκδοσης του. Αυτό σημαίνει ότι η απόδοση (yield) κινείται αντίστροφα από την τιμή του.

Για παράδειγμα, ένα ομόλογο αξίας €100 πληρώνει €5 τον χρόνο, άρα η απόδοση του είναι 5%. Αν η τιμή του ομολόγου ανέβει στα €110, η απόδοσή του μειώνεται στο 4,5% (€5 / €110). Αντίθετα, αν η τιμή πέσει στα €90, η απόδοση ανεβαίνει στο 5,6%, καθώς η πληρωμή του κουπονιού αποτελεί πλέον μεγαλύτερο ποσοστό της αξίας του ομολόγου.

Τι επηρεάζει τις τιμές των ομολόγων;

Όπως τα περισσότερα πράγματα στις αγορές, οι τιμές καθορίζονται από την προσφορά και ζήτηση. Πιο συγκεκριμένα, η τιμή των εταιρικών ομολόγων θα αλλάξει όταν άλλες επενδύσεις, όπως τα (γενικά ασφαλέστερα) κρατικά ομόλογα, αρχίσουν να προσφέρουν καλύτερη απόδοση.

Αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποφασίσει να ανεβάσει το βασικό επιτόκιο στο 3%, όλα τα ομόλογα που πληρώνουν λιγότερο από αυτό γίνονται ξαφνικά πολύ λιγότερο ελκυστικά. Έτσι, οι τιμές τους θα πέσουν, τουλάχιστον μέχρι η απόδοσή τους να αυξηθεί αρκετά ώστε να ξεπεράσει το 3%.

Οι τιμές πέφτουν επίσης όταν αυξάνεται ο πληθωρισμός, επειδή οι μελλοντικές πληρωμές χάνουν την αξία τους, και όταν αυξάνεται ο κίνδυνος χρεοκοπίας του εκδότη. Αλλά γι' αυτό θα μιλήσουμε στο επόμενο κεφάλαιο.

Καθώς πλησιάζει η λήξη…

Η τιμή ενός ομολόγου συνήθως επιστρέφει στην ονομαστική του αξία (par value) καθώς πλησιάζει η ημερομηνία λήξης ⌛. Αυτό συμβαίνει επειδή αυξάνεται η βεβαιότητα ότι η ονομαστική αξία θα αποπληρωθεί, και αυτή η αποπληρωμή αποτελεί ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος της συνολικής απόδοσης που θα λάβει ο επενδυτής.

Επίσης, οι τιμές των ομολόγων τείνουν να αυξάνονται όταν το χρηματιστήριο περνάει περιόδους αναταραχής 🌊, καθώς οι επενδυτές αναζητούν τη σταθερότητα και την ασφάλεια που προσφέρουν τα ομόλογα. Ωστόσο, τα ομόλογα υψηλότερου ρίσκου μπορεί να μην προσελκύσουν το ίδιο ενδιαφέρον σε τέτοιες περιόδους.

Και μιας και μιλάμε για ρίσκο... υπάρχει μια ολόκληρη βιομηχανία που αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα ενός εκδότη ομολόφων. Στο επόμενο κεφάλαιο θα δούμε περισσότερα για τους γνωστούς οίκους αξιολόγησης.

-

Να θυμάσαι ότι κάθε επένδυση εμπεριέχει ρίσκο. Το υλικό αυτό έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.