Τι μπορούν να σου πουν η ‘απόδοση στη λήξη’, η ‘διάρκεια’ και η ‘πιστοληπτική αξιολόγηση’ για ένα ομόλογο;

Απόδοση στη λήξη (Yield to maturity)

Υπάρχουν μερικοί δείκτες που πρέπει να εξετάσεις όταν αξιολογείς ένα ομόλογο. Ο πρώτος είναι η απόδοση στη λήξη, ή αλλιώς YTM (Yield to maturity). Αυτός ο δείκτης σου δίνει την ετήσια απόδοση του ομολόγου, σε σχέση με την τρέχουσα τιμή του, αν το κρατούσες μέχρι τη λήξη του, υποθέτοντας ότι όλοι οι τόκοι του θα επανεπενδύονταν στο ίδιο ομόλογο με την ίδια απόδοση.

Το YTM θεωρείται συχνά πιο χρήσιμο από το να κοιτάς απλώς την αξία του κουπονιού ή την τρέχουσα απόδοση, καθώς λαμβάνει υπόψη τυχόν κέρδη (ή ζημίες) που μπορεί να έχεις αγοράζοντας ένα ομόλογο κάτω (ή πάνω) από την ονομαστική του αξία (par value).

Επειδή όμως βασίζεται στην υπόθεση της επανεπένδυσης, δε σου δίνει την πλήρη εικόνα για την πραγματική αξία του ομολόγου. Αν οι αποδόσεις πέφτουν συνεχώς όσο έχεις το ομόλογο, οι τόκοι δε θα ανατοκιστούν το ίδιο και η τελική σου απόδοση μπορεί να είναι χαμηλότερη από ό,τι δείχνει το YTM. 😢

Διάρκεια (Duration)

Ο άλλος σημαντικός δείκτης που πρέπει να εξετάσεις είναι η διάρκεια (duration), η οποία μετρά την ευαισθησία της τιμής ενός ομολόγου στις αλλαγές των επιτοκίων. Η διάρκεια είναι ένας «σταθμισμένος μέσος όρος» του χρόνου που πρέπει να περιμένεις τόσο για την πληρωμή των κουπονιών όσο και για την επιστροφή της αρχικής σου επένδυσης. Επομένως, συνδέεται με τον χρόνο μέχρι τη λήξη του ομολόγου, αλλά τεχνικά διαφέρει από αυτόν.

Όσο μεγαλύτερη η διάρκεια ενός ομολόγου, τόσο περισσότερα κουπόνια απομένουν να πληρωθούν. Όσο μεγαλύτερος είναι αυτός ο αριθμός, και επομένως όσο πιο εκτεθειμένο είναι το ομόλογο στις αλλαγές των επιτοκίων, τόσο περισσότερο θα πέσει η τιμή του καθώς τα επιτόκια ανεβαίνουν (ή θα ανέβει καθώς τα επιτόκια πέφτουν).

Γενικά, για κάθε 1% μεταβολή στα επιτόκια, η τιμή ενός ομολόγου μεταβάλλεται περίπου 1% προς την αντίθετη κατεύθυνση, για κάθε έτος διάρκειας. 🔄

Πιστοληπτική ικανότητα ή αξιολόγηση (Credit rating)

Θα πρέπει επίσης να εξετάσεις την πιστοληπτική ικανότητα της κυβέρνησης που εκδίδει το ομόλογο. Ο κίνδυνος είναι μικρότερος σε μεγάλες οικονομίες όπως τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο ή τη Γερμανία, αλλά αν επενδύεις σε πιο εξωτικές αγορές, πρέπει να γνωρίζεις την πιθανότητα να πάρεις τα χρήματα σου πίσω. 😨

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις αναδυόμενες αγορές (emerging markets), οι οποίες, όπως θα δούμε στο επόμενο κεφάλαιο, είναι ένας δημοφιλής τομέας για επενδύσεις σε κρατικά ομόλογα. Η Αργεντινή 🇦🇷, για παράδειγμα, έχει χρεοκοπήσει οκτώ φορές τα τελευταία 200 χρόνια.

Οι σχετικές αξιολογήσεις γίνονται από ειδικούς οίκους, οι οποίοι χρησιμοποιούν διαφορετικές κλίμακες.

Όταν σκέφτεσαι να επενδύσεις σε ένα αμοιβαίο κεφάλαιο ομολόγων ή ETF, αντί για μεμονωμένα ομόλογα, θα δεις την πιστοληπτική αξιολόγηση να παρουσιάζεται ως ένας μέσος όρος όλων των επενδύσεων του χαρτοφυλακίου. Αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανό να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου καθώς αλλάζουν οι επενδύσεις του και, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού, μπορεί να μη σου δίνει μια πλήρη εικόνα του προφίλ του. 🤨

Το συμπέρασμα

Η απόδοση στη λήξη, η διάρκεια και η πιστοληπτική ικανότητα είναι τρία βασικά στοιχεία που πρέπει να λάβεις υπόψη όταν αξιολογείς ένα ομόλογο. Τώρα που ξέρεις τι να προσέχεις όταν αναλύεις ένα ομόλογο, είναι ώρα να δούμε πώς μπορείς να χτίσεις ένα χαρτοφυλάκιο ομολόγων.

-

Να θυμάσαι ότι κάθε επένδυση εμπεριέχει ρίσκο. Το υλικό αυτό έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.